Beleidsplan 2021-2024 Stichting Percossa

Kerngegevens

Oprichtingsdatum: 15 mei 2019

KvK nummer: 74866656

RSIN nummer: 860055267

SBI codes: 9002, 90011

BTW nummer: 8600.55.267.B01

Adres: Lulofsstraat 55, unit 6

Mail: info@percossa.nl

Bank: NL25 INGB 0009 3179 72

Bestuur:

Wim Vos Voorzitter

Annemarie Goedvolk Secretaris

Jan Helderman Penningmeester

Directie:

René Spierings Artistiek leider

Rutger van Otterloo Zakelijk leider

Spelers:

Eric Robillard

Janwillem van der Poll

Freek Koopmans

Frans Kemna

Geschiedenis:

De oorsprong van percossa ligt 30 jaar geleden in de straten van Avignon. Daar zette een viertal jonge net afgestudeerde slagwerkers een muzikale straatact neer die met de combinatie van aansprekend en herkenbare slagwerkmuziek en humor onmiddellijk succes oogstte. Om de voorbijgangers op straat aan je te binden moet je brutaal en verrassend zijn en simpelweg topkwaliteit leveren. Deze noodzaak om het publiek bij de lurven te pakken is wat nog immer aan Percossa’s voorstellingen ten grondslag ligt. Sinds die begintijd is Percossa uitgegroeid tot één van Nederlands bekendste en meest gewaardeerde slagwerkensembles met een indrukwekkende staat van dienst. Percossa maakte tientallen eigen producties, zowel voor het grote zalen theater circuit als vele kindervoorstellingen waarvan een respectabel aantal nog steeds worden gespeeld in binnen- en buitenland. Jaarlijks bezoeken meer dan 50.000 de voorstellingen van Percossa.

Missie/Visie

Slagwerk is de oervorm van menselijke muzikale uiting. Na de menselijke stem zijn percussie-instrumenten de eerste muziekinstrumenten die werden gebruikt. Daarover bestaat onder antropologen en historici brede consensus. Percussie is een heel essentiële uitingsvorm van de mens, met heel uiteenlopende doelen: van het verklanken van emoties, het overbrengen van boodschappen, het kaderen van rituelen, het motiveren van bijvoorbeeld roeiers en soldaten, het meten van tijd, tot het kloppen van ons hart. Veel van wat in mensenlevens passeert, wordt op een of andere manier begeleid door een vorm van slagwerk. In ritmiek wordt, net als in melodie en klank een etnische en culturele oorsprong hoorbaar. Maar hoe dieper we naar de essentie van slagwerk kijken, hoe universeler de wetten van ritmiek blijken te zijn. In dynamiek komt de emotionele lading tot uiting. Wie de culturele diversiteit aan de hand van muziek probeert te begrijpen, begint bij slagwerk.

In de loop van de geschiedenis is een enorme diversiteit aan specifieke muziekinstrumenten ontwikkeld. Het vak van slagwerker is daarmee een van de meest veelzijdige in de muziekindustrie. Het basale karakter van de muzikale discipline spreekt dan ook een heel breed publiek aan. Slagwerk is een pure en universele muziekdiscipline die bewust of onbewust een rol speelt in het leven van ieder mens.

Percossa ziet het als haar taak de waarde van deze kunstvorm op een aantrekkelijke en aanstekelijke manier op het publiek over te brengen. Dit doet Percossa door haar muzikale, theatrale en didactische kwaliteiten te delen met een zo breed mogelijk publiek. Van school tot concertzaal en van wijkcentrum tot theater, zowel nationaal als internationaal verrast en ontroert Percossa haar publiek van piepjong tot stokoud met voorstellingen waarin de zeggingskracht én de schoonheid van muziek altijd het uitgangspunt is. Om de veelzijdigheid van slagwerk beter tot uitdrukking te brengen, spelen in de voorstellingen van Percossa ook theatrale elementen, acrobatiek en humor een grote rol.

In de afgelopen 30 jaar heeft Percossa vele muzikale wereldreizen gemaakt. Er is geen ritme ter wereld, geen slagwerktechniek of percussie-instrument, of Percossa is ermee bekend. In 30 jaar zijn ook alle emotionele grondslagen in de vele voorstellingen voorbijgekomen. Het leverde mooie, ontroerende en gewaardeerde voorstellingen op. En nu staat Percossa op de drempel van een artistieke verdiepings-slag.

Met alle kennis en ervaring, zowel op gebied van compositie, uitvoering als productie, is alles in huis om met slagwerk als vertrekpunt meer verhalende voorstellingen te maken. Voor de komende periode zoekt Percossa de artistieke uitdaging door een nieuwe koers te varen, zichzelf opnieuw uit te vinden. Door de verhalende en beeldende kracht van – niet talig – theater verder uit te werken in een nieuwe serie voorstellingen met meer gelaagdheid. In de jeugdvoorstellingen wordt die verhalende vorm al langer met succes toegepast. Een werkwijze die Percossa de komende jaren doortrekt naar de grote zaalvoorstellingen.

De relatie met het publiek wordt de komende beleidsperiode verdiept en verduurzaamd. De Nederlandse samenleving is heel divers en rijk aan culturen en ideeën. Met de ‘muzikale wereldreizen’ die Percossa in haar voorstellingen presenteert, spreekt het ensemble dan ook een heel breed en inclusief publiek aan, waardoor het in staat is bruggen te slaan.

Kernactiviteiten

Percossa’s core business is Multidisciplinair Slagwerktheater: muzikale voorstellingen, waarin slagwerk een belangrijke – zo niet de belangrijkste – universele taal is. In het artistieke scheppingsproces van Percossa worden meerdere muzikale en theatrale disciplines ingezet. De verhaallijn komt tot stand door een gesprek in woord en muziek. In de studio bespreken de ensembleleden ideeën en verhaallijnen met elkaar, reflecteren in woord, zang en slagwerk. Zo ontstaan in een dynamisch en veelzijdig proces de composities en choreografieën, en het narratief van de voorstelling. Het is een continu onderzoek naar de zeggingskracht van percussie, zang en beweging, waarbij deze elementen steeds met elkaar in verbinding worden gebracht. Het resultaat is veelzijdig slagwerktheater, podiumkunst waarin de menselijke, emotionele en artistieke zeggingskracht van percussie tot uiting komt.

De producties van Percossa zijn onder te verdelen in twee categorieën:

voorstellingen voor een algemeen en breed publiek, die worden gespeeld in de grote en kleine zalen van de landelijke theaters (en over de grens) en de kindervoorstellingen, die afhankelijk van de samenwerkingspartner gespeeld worden in theaters met een vlakke vloer, schouwburgen of in de concertzalen van de grote symfonieorkesten.

Concerten en voorstellingen

Percossa is een van de meest spelende slagwerkacts van Nederland. De voorstellingen bieden een artistieke variatie en rijkdom aan muziekstijlen, composities en theatrale, komische acts en acrobatische bewegingskunst. En altijd authentiek. Want Percossa schrijft alle voorstellingen helemaal zelf en voegt daarmee met elke voorstelling ook nieuw materiaal toe aan het hedendaagse slagwerkrepertoire. Naast eigen voorstellingen werkt Percossa veel samen met partners in de cultuur. Zo is in 2018 de klassieke hit Carmina Burana uitgevoerd in het kader van Festival Classique op het strand van Scheveningen, in samenwerking met Kwekers in de Kunst met medewerking van een koor van 300 amateurzangers en diverse solisten. Met beide Haagse organisaties zijn er daarnaast nog een groot aantal andere succesvolle projecten opgestart. De jarenlange en veelzijdige expertise die Percossa heeft in het spelen voor een groot publiek maar ook in het geven van kindervoorstellingen maken hen tot de ideale partner voor dit soort publieksgerichte projecten.

Kindervoorstellingen (coproducties)

De jeugd- en kindervoorstellingen vormen een belangrijk onderdeel van de activiteiten van Percossa. Deze voorstellingen zijn heel populair bij scholen in Nederland. Het maken van deze voorstellingen is voor het ensemble ook een belangrijke creatieve slijpsteen. Bij kindervoorstellingen wordt het gezelschap gedwongen elke achterliggende gedachte, elk theatraal element heel goed te doordenken.

De verhaallijn van een kindervoorstelling moet van begin tot eind helemaal kloppen. Dat geldt ook voor voorstellingen voor volwassenen, maar kindervoorstellingen vereisen de maximale artistieke logica.

Percossa werkt hiervoor veel samen met Oorkaan. Deze Amsterdamse organisatie is gespecialiseerd in theatrale concerten voor kinderen. De samenwerking tussen Percossa en Oorkaan heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld tot een hechte symbiose.

De voorstellingen worden door veel scholen afgenomen en hebben een lange doorlooptijd. Ook met het Koninklijk Concertgebouw is een duurzame relatie opgebouwd. ‘Sofie en de Mannetjes van de tijd’ is een voorstelling die Percossa op verzoek van het Koninklijk Concertgebouw gemaakt heeft voor kinderen vanaf 4 jaar. Ook de voorstelling ‘Rhythmix’, met symfonieorkest is in opdracht van het Koninklijk Concertgebouw uitgevoerd voor leerlingen vanaf 8 t/m 12 jaar. De kindervoorstellingen zijn niet a priori bedoeld als educatieve projecten. Maar en passant worden in de voorstellingen met de orkesten de kinderen wel op een niet belerende manier met klassieke muziek in aanraking gebracht. De kindervoorstellingen laten zien hoe je met de kracht van theater, muziek en spel een verhaal kan vertellen.

Artistieke samenwerkingspartners

De belangrijkste speerpunten voor de beleidsperiode 2017-2020 waren het uitbreiden en intensiveren van de samenwerking met diverse partners en het professionaliseren en uitbreiden van de organisatie. Het eerste heeft geleid tot intense en zeer succesvolle coproducties met onder andere een aantal symfonieorkesten (Noord Nederlands Orkest, Philharmonie Zuidnederland, Residentie Orkest, Orkest van het Oosten en het Gelders Orkest), productiehuizen (Oorkaan, Festival Classique, Scala Variété aan zee, Kwekers in de Kunst) en instellingen (Het Koninklijk Concertgebouw, MCO, Corpus). In de komende beleidsperiode 2021-2024 wordt een aantal van deze samenwerkingsverbanden voortgezet, en komen er ook maatschappelijke partners, zoals Vluchtelingenwerk Nederland bij.

1. Symfonieorkesten

Met het Koninklijk Concertgebouw worden educatieve projecten gecoproduceerd. Percossa heeft in samen- werking met het Muziekcentrum van de Omroep een educatietraject in aangepaste vorm uitgevoerd voor de schoolgaande bewoners van AZC Crailo, waaraan 80 actieve participanten meededen. Het doel van deze programma’s is steeds om de kracht van muziek als taal aan een jong publiek over te brengen. Voorbeelden zijn Puls en Ritme in opdracht van het Noord Nederlands Orkest voor het primair onderwijs en Beat The Orchestra in opdracht van Het Gelders Orkest voor het voortgezet onderwijs.

2. Oorkaan

In samenwerking met Stichting Oorkaan heeft Percossa tot nu toe drie voorstellingen ontwikkeld: De Gebroeders Kist, Tijgers op de Trap en Sticks. Dit zijn schoolvoorstellingen die met name worden aangeboden aan scholen in wijken en stadsdelen waarin cultureel aanbod voor kinderen minder vanzelfsprekend is. De inhoud van voorstellingen wordt daarbij zo divers mogelijk gehouden. Vervreemding, maar vooral herkenning zit er voor iedereen in, ongeachtde culturele achtergrond.

3. Nieuwe Nederlanders

Percossa heeft voorstellingen speciaal voor “nieuwe Nederlanders” ontwikkeld en uitgevoerd, die door het energieke en niet-talige karakter goed aanslaan. In het project Nachtwacht (2023-2024) krijgen nieuwe Nederlanders een prominente rol. Hiermee reflecteert Percossa op de nieuwe realiteit. In samenwerking met Vluchtelingwerk Nederland werd aan asielzoekers de mogelijkheid geboden om gratis naar onze theatervoorstellingen te komen en achteraf na te praten. Dat was een succes. Het project De Nachtwacht borduurt hierop voort. Verschillende tradities, achtergronden, nationaliteiten en ervaringen staan centraal bij het samen ontwikkelen van die voorstelling.

Toekomst

Percossa staat momenteel op een kruispunt. De leden van het ensemble voelen allen een persoonlijke urgentie om een nieuwe artistieke weg in te gaan. Om alle ervaring en vakmanschap met meer diepgang tot uitdrukking te brengen. Het doel is om meer gelaagde voorstellingen te maken. Een nieuw genre te creëren: theatrale concerten, ‘crossover’ of hybride slagwerktheater. Waar de voorstellingen vroeger schetsmatiger ontstonden en uitmondden in een tableau van anekdotische sketches, wordt nu een verhalende onderlaag als basis voor het maakproces genomen. Dat is een heel andere artistieke benadering. Maar Percossa heeft veel expertise in (de) handen voor deze kentering. Slagwerk heeft door zijn oorspronkelijkheid en zijn diverse, culturele worteling een grote – niet talige – kracht om die verhaallijnen vorm te geven. Ook de andere theatrale oerelementen uit de keuken van Percossa, zoals mime, zang en spel, blijven het gereedschap. De inzet van een regisseur en een dramaturg wordt in dit proces nog veel belangrijker dan voorheen. De scenes en composities blijven op hun afzonderlijke zeggingskracht getoetst, maar staan steeds meer in dienst van het verhaal. Deze verandering van werken betekent een breuk met een lange, bestendige praktijk, die noodzakelijk is om de creatieve energie voor de toekomst te kunnen waarborgen.

Nieuwe Projecten

– Hotel Cargo In de winter van 2021 zal de nieuwe avondvoorstelling ‘Hotel Cargo’ in première gaan. De verwachting is dat deze voorstelling tot het voorjaar 2022 zal toeren. Deze voorstelling wordt gemaakt onder regie van Margrith Vrenegoor.

De vier muzikanten spelen vier broers, die in een onbewoonbaar verklaard hotel wonen, Hotel Cargo. Het hotel staat op het punt staat verzwolgen te worden door de oprukkende oceaan. Cargo staat voor alles wat een mens met zich meedraagt in het leven: alle vreugde, zorgen, angst en geluk, kortom alles wat een mensenleven tekent. De grote vraag voor de vier broers is; blijven of weg gaan. Met humor tegenover ernst. Opgewektheid tegenover moedeloosheid. De broers weten heel goed dat ze zo niet langer kunnen doorgaan, toch kunnen ze niet besluiten weg te gaan. Aan het begin van de voorstelling staat de vloer nog vol met instrumenten, aan het einde is er nog slechts 1 trommel over. Maar ook daar kun je muziek mee maken. Hotel Cargo markeert de hergeboorte, misschien wel de catharsis van Percossa.

– Escape Room

Je denkt iemand goed te kennen, maar altijd blijkt er veel verborgen te blijven. De mens is en blijft een raadsel voor de medemens. Escape Room is een nieuwe slagwerktheaterproductie over het levensverhaal van de ooit fameuze drummer Joop Korzelius. Een verhaal over verlangen, dromen, kracht, zwakte, uiterlijke schijn en innerlijke rust.

Vertrekpunt van de voorstelling: er is een bandlid verdwenen. De rest van de band gaat naar zijn huis om hem te zoeken. In kasten, fotoboeken, drumstel, huisraad worden aanwijzingen gevonden, die het leven en de toedracht van de vermissing van het bandlid blootleggen. De zaal wordt bij de zoektocht betrokken, en kan het verloop van de voorstelling beïnvloeden. De setting is die van de escaperoom: beperkte ruimte en tijd van handelen, veel aanwijzingen. Naast de leden van Percossa zijn een zanger/ verteller, twee toetsenisten en een contortioniste bij de uitvoering betrokken. Het decor verandert voortdurend, zoals de mens zelf. De muziek gaat van opera tot cool jazz tot hardrock. Als de zaal het mysterie niet oplost, sluit de escaperoom en wordt een film met de oplossing getoond. Als de juiste oplossing wel wordt gevonden komt het verloren bandlid op het toneel en wordt dezelfde film vertoond.

– De Nachtwacht

Vier mannen stappen uit de trein op Centraal Station Den Haag. Het is nacht. Het is niet duidelijk wie de mannen zijn, waar ze vandaan komen of waar ze naar toe gaan. Ze lopen tot zonsopgang door de stad. Ze spreken niet, hun taal is ritme. Onderweg komen ze allerlei mensen tegen: zangers, dansers, muzikanten. Mensen die werken, die feesten, mensen die de stad schoonmaken voor weer een nieuwe dag. Nachtwacht gaat over de muzikale identiteit van Den Haag, een stad met meer dan 180 verschillende nationaliteiten. Elk mens is de optelsom van tradities en nieuwe ervaringen. Die komen samen in deze stad. En al die mensen brengen hun liederen, hun muziek, hun poëzie en verhalen mee. Percossa gaat op zoek naar de muziek van deze stad.

In Nachtwacht werkt Percossa samen met Haagse culturele vrienden; straatmuzikanten, musici van het Residentie Orkest, dansers van het Haags Conservatorium en De Dutch Don’t Dance Division, Haagse gospel koren, Kwekers in de Kunst, Haagse Hiphoppers, Haags-Turkse slagwerkers, zingende en klappende Haags-Marokkaanse vrouwen, Haags- Antilliaanse salsa. In een muzikale, theatrale en visuele voorstelling komt de melting pot die Den Haag is tot leven. Verschillen worden gevierd en aaneengeregen door universele slagwerkkunst.

Het project Nachtwacht is een samenwerkingsverband met een groot aantal Haagse cultuurpartners en stichting Vluchtelingenwerk Nederland. Percossa gaat deze ontmoetingen aan, omdat ritme de grond- slag vormt van vrijwel elke cultuur. De soundtrack van Nachtwacht is de hartslag van de stad. Overigens is Nachtwacht geschikt om door het hele land te spelen.

– Een soort West Side Story

In 2023 staat een samenwerking met Interakt (Rene Mendel) gepland. Componisten Micha Hamel en Vincent van Warmerdam gaan met Percossa en theaterkoor Dario Fo een nieuwe muzikale uitdaging aan. Een avondvullend muziekfeest gericht op de hele familie (8+) Componisten Hamel en Van Warmerdam staan in twee verschillende muziektradities, modern klassiek tegenover op theater en film gerichte muziek. Eerdere samenwerking heeft spannende en verrassende resultaten opgeleverd. Het muzikale thema is: het Wilde Westen, oftewel het onverwachte, het onbekende waar dromen over de toekomst nog kan. Maar het gaat over ook de angst voor het onbekende en het onzekere. Grote serieuze thema’s, maar humor zal niet ontbreken.

– Coproducties en samenwerkingsprojecten

In opdracht van het Koninklijk Concertgebouw heeft Percossa een leertraject ontwikkeld en uitgevoerd op middelbare scholen in delen van Amsterdam waar de leerlingpopulatie divers is, zowel qua culturele achter- grond als sociale leefomgeving: Sofie en de mannetjes van de tijd. In een drie weken durend traject krijgen de leerlingen muzieklessen, dans- en theaterlessen en workshops in decorbouw, ter voorbereiding van een grote uitvoering in het Koninklijk Concertgebouw. In 2021 wordt deze voorstelling in reprise genomen.

Overige projecten

Onder de titel Percossa goes Symphonic wordt in de periode 2021-2022 een grootschalig muziek- project met Philharmonie Zuidnederland uitgevoerd. Daarnaast gaan meerdere educatieprogramma’s in reprise, waaronder de voorstelling Sticks. Voor de educatieprogramma’s is speciaal lesmateriaal ontwikkeld, dat ook voor nieuwe projecten in aangepaste vorm bruikbaar blijft.

In 2023 en 2024 staat een grote coproductie met Lonneke van Leth op het programma (een cross-over van slagwerktheater en dans). Inmiddels zijn daarover de eerste brainstormsessies geweest.

Organisatie

Tot 2019 opereerde Percossa als VOF. In mei 2019 is stichting Percossa opgericht en vanaf 1 maart 2020 worden de activiteiten geheel bij de stichting ondergebracht. De doelstelling van de stichting is artistiek gemotiveerd, met de nadruk op de inhoudelijke betekenis voor de podiumkunsten. In de statuten worden onder andere de volgende doelen vermeld:

– Een zo breed mogelijk publiek actief in aanraking te laten komen met verrassende vormen van fysiek en ritmisch muziektheater. Hierbij horen het ontwikkelen van nieuwe theatrale vormen, multidisciplinaire combinaties, vaardigheden en muziek

– Het aangaan van samenwerkingsverbanden met andere kunstdisciplines

– Het stimuleren en initialiseren van educatieve projecten en kindervoorstellingen, al dan niet in samenwerking met muzikale en educatieve partners

– De stichting beoogt het algemeen nut

– De stichting heeft geen winstoogmerk.

Het bestuur is zo samengesteld, dat met diverse professionele achtergronden goed op deze doelstelling kan worden gereflecteerd. Met deze stap wil Percossa meer gestalte geven aan de artistieke verdiepingsslag. Bij het aantrekken van bestuurders is gelet op specifieke kennis van educatie, financiën, leidinggeven aan een grote culturele organisatie en programmering. Bestuurders van het eerste uur zijn Marga Wobma Helmich, Jan Helderman en Annemarie Goedvolk. In februari 2020 legt Marga Wobma Helmich haar voorzitterschap neer vanwege een verhuizing. Wim Vos is per 21 februari 2020 aangesteld als haar opvolger. Alle bestuursleden hebben een sterke binding met en een groot netwerk in de culturele sector en daarbuiten. De bestuursleden verrichten hun taken onbezoldigd.

De financiering van de activiteiten van de stichting bestaat uit: uitkoopsommen, garantiesommen en partage-regelingen voor de voorstellingen en het verkrijgen van subsidies van publieke (fondsen (Fonds Podiumkunsten, Gemeente Den Haag) en private fondsen.

In 2020 wordt een administratiekantoor gecontracteerd dat voor de stichting de financiële administratie, de contacten met de belastingdienst en het opstellen van de jaarrekening voor zijn rekening neemt. Naast de oprichting van een stichting, is ook binnen het ensemble een nieuwe structuur opgezet. Er is een directie aangesteld met Rutger van Otterloo als zakelijk en René Spierings als artistiek leider. Percossa onderschrijft de codes voor Governance, Culturele Diversiteit & Inclusie en Fair Practice en zal over de naleving rapporteren in het jaarverslag.

Den Haag, 1 maart 2020